Back to Top

Γιατί μας τσιμπούν τα κουνούπια;



Μόνο τα κουνούπια θηλυκού γένους μας τσιμπούν καθώς χρειάζονται το αίμα για να ωριμάζουν τα αβγά τους. Τα αρσενικά από την άλλη, τσιμπούν μόνο φυτά. Υπάρχουν καταγεγραμμένα πάνω από 2500 είδη κουνουπιών, τα οποία και μεταφέρουν πάνω από 100 θανατηφόρες ασθένειες: Ελονοσία, κίτρινος πυρετός, δάγγειος πυρετός ελεφαντίαση, εγκεφαλίτιδα είναι μερικές εξ αυτών. Ακόμα και σήμερα τα κουνούπια σκοτώνουν έναν άνθρωπο κάθε 12 δευτερόλεπτα. Σε όλη την διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας έχει υπολογιστεί πως τα κουνούπια έχουν εξοντώσει περίπου 45.000.000.000 ανθρώπους.

Το παράδοξο είναι ότι μέχρι τα τέλη του 19ου, κανείς δεν είχε την παραμικρή υποψία ότι τα κουνούπια είναι επικίνδυνα. Πολύ λίγα είδη κουνουπιών τσιμπούν ολόκληρη την ημέρα. Τα περισσότερα, τσιμπούν κυρίως τις νυχτερινές ώρες και τις πρώτες πρωινές και αυτό γιατί η ενεργητικότητά τους εξαρτάται κυρίως από την θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα. Τα κουνούπια προσελκύονται από την κίνηση, από την σωματική θερμότητα, από την υγρασία και το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέει με την αναπνοή του κάθε άνθρωπος. Το σφύριγμα τους προέρχεται από το συγχρονισμένο τους φτερούγισμα.

Φωτογραφία: https://pixnio.com/de/tiere/insekten-ungeziefer/moskito/up-close-details-bild-moskito

.



Ποιοι εφηύραν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης;



Η ιδέα της δημιουργίας στρατοπέδων συγκέντρωσης προέρχεται από την Ισπανία. Από τον 16ο αιώνα όπου άρχισε η ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, η Ισπανία είχε υπό τον έλεγχό της, μεταξύ των άλλων, πολλές χώρες της Αφρικής και της Αμερικής. Μια από αυτές ήταν και η Κούβα (Κεντρική Αμερική). Το 1895, σε μια προσπάθεια να κρατήσουν την Κούβα υπό τον έλεγχό τους από τους εξαγριωμένους κατοίκους της περιοχής, σκέφτηκαν να συγκεντρώσουν τους πολίτες της χώρας σε ένα μέρος, ώστε να μπορούν να τους ελέγχουν.

Η προσπάθειά τους ωστόσο απέτυχε και τρία χρόνια αργότερα αποχώρησαν από το νησί. Για την ιστορία, το καθεστώς κατοχής πέρασε στις Η.Π.Α. μέχρι την επανάσταση του Φιντέλ Κάστρο το 1959. Παρά την αποτυχία των Ισπανών, η ιδέα άρεσε στους Βρετανούς, οι οποίοι την εφάρμοσαν στις αφρικανικές τους αποικίες, με τα ίδια όμως αποτελέσματα. Ενστερνιζόμενοι τους Βρετανούς, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα οι Γερμανοί έφτιαξαν τα πρώτα τους στρατόπεδα συγκέντρωσης, προσπαθώντας να αποικίσουν τη Νοτιοδυτική Αφρική. Το διάστημα 1904-1907 πέθαναν εκεί 100.000 Αφρικανοί. Ο ΟΗΕ θεωρεί ότι αυτή ήταν η πρώτη γενοκτονία του 20ου αιώνα.

Φωτογραφία: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:AuschwitzBirkenau_13.jpg


Έριχναν οι Σπαρτιάτες βρέφη στον Καιάδα;


 

Ο «Καιάδας» ήταν στην αρχαιότητα ένας μεγάλος γκρεμός έξω από την πόλη της Σπάρτης. Σύμφωνα με την παράδοση, εκεί έριχναν οι Σπαρτιάτες τους καταδικασμένους σε θάνατο κακούργους, τους αιχμαλώτους πολέμου αλλά και τα ασθενικά βρέφη. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι οι Λακεδαιμόνιοι έριχναν όντως στον Καιάδα βρέφη, που θεωρούσαν ότι δεν πληρούν τα κριτήρια της ευγονικής φυλής τους. Μέχρι και σήμερα, οι ερευνητικές προσπάθειες στο σημείο γνωστό ως «Καιάδας», δεν μπόρεσε να τεκμηριώσει την παρουσία οστών βρεφών ή μικρών παιδιών. Έχει εντοπιστεί όμως μεγάλος αριθμός σκελετικών ευρημάτων, τα οποία ανήκουν κατά κύριο λόγο σε άνδρες βιολογικής ηλικίας 18-35 ετών, κάτι που σημαίνει πως η τιμωρία του Καιάδα δεν συμπεριέλαβε βρέφη και παιδιά.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Αρχαιολογίας Κύριο Θέμελη, ο Καιάδας πρέπει να χρησιμοποιήθηκε από τους Σπαρτιάτες, κυρίως, στη διάρκεια των μεσσηνιακών πολέμων (8ος-5ος αι. π.Χ.) για τον «καταποντισμό» των εχθρών τους ή και κοινών καταδίκων. Ο καθηγητής Κύριος Πίτσιος (μέλος της ερευνητικής ομάδας), τονίζει ότι τα ευρήματα καταρρίπτουν το μύθο. Αναφέρει ότι είναι λίγες και πολύ γενικές οι αναφορές, από την αρχαιότητα στη συγκεκριμένη διαδικασία και ότι ο μύθος δημιουργήθηκε τα νεότερα χρόνια.

Φωτογραφία: https://snl.no/Agoge

Γιατί τρώμε μπακαλιάρο κάθε 25η Μαρτίου;


Ο βακαλάος μπήκε στο τραπέζι μας τον 15ο αιώνα και απέκτησε τη δική του θέση στο εθνικό μας εδεσματολόγιο. Παρόλο που η περίοδος της Σαρακοστής αποτελεί παράλληλα και περίοδο νηστείας, η εκκλησία επέτρεψε να υπάρχουν δυο ημέρες όπου θα επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Μία από αυτές τις γιορτές είναι ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, όπου παραδοσιακά συνηθίζεται εκείνη την ημέρα να τρώμε μπακαλιάρο με σκορδαλιά. Η δεύτερη ημέρα εξαίρεσης της νηστείας είναι η Κυριακή των Βαΐων. 

Γιατί όμως καθιερώθηκε ο μπακαλιάρος και όχι κάποιο άλλο ψάρι; Παλιά, όσοι ζούσαν σε παραθαλάσσιες περιοχές, δεν είχαν πρόβλημα να τρώνε φρέσκα ψάρια σε καθημερινή βάση. Για τον ορεινό πληθυσμό όμως, η μεταφορά του ψαριού αντιμετώπιζε προβλήματα, μιας και δεν υπήρχαν τα μέσα μεταφοράς του φρέσκου ψαριού πριν αυτό αλλοιωθεί. Όταν λοιπόν εισήχθηκε ο μπακαλιάρος τον 15ο αιώνα, ήταν ιδανικός, γιατί ήταν ένα φτηνό ψάρι το οποίο μπορεί να διατηρηθεί και εκτός ψυγείου με τη χρήση αλατιού.


Φωτογραφία: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%CE%9C%CF%80%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%AC%CF%81%CE%BF%CF%82_-%CE%A3%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B4%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%AC%284463505646%29.jpg

Είναι οι γάτες εφτάψυχες;



Έχει καταγραφεί περίπτωση γατών που έχουν πέσει από τον 30ο όροφο χωρίς να πάθουν την παραμικρή σωματική βλάβη. Από την άλλη, έχει πέσει γάτα από τον 5ο όροφο και τραυματίστηκε σοβαρά. Πως εξηγούνται οι δυο αυτές αντιφατικές καταστάσεις; Η γάτα, όταν πέφτει από ένα υπερυψωμένο σημείο, όσο ψηλό και αν είναι αυτό, δεν μπορεί να ξεπεράσει την ταχύτητα των 100 km/h. Η αντίσταση του αέρα προβάλει εμπόδιο στην ανάπτυξη μεγαλύτερων ταχυτήτων. 

Σε αυτήν την ταχύτητα, οι γάτες προλαβαίνουν να ανοίξουν το σώμα τους σαν αλεξίπτωτο και να πέσουν στην γη όπως οι σκίουροι. Οι σκίουροι, κατά την πτώση τους, «τεντώνουν» με τέτοιο τρόπο το σώμα τους, ώστε η προσγείωση να γίνει όσο πιο ομαλή γίνεται. Για να προλάβει να λειτουργήσει ο αντίστοιχος μηχανισμός προσγείωσης μιας γάτας, χρειάζονται περίπου 25 μέτρα, δηλαδή όσο είναι το ύψος μιας 7όροφης πολυκατοικίας. Σε οποιοδήποτε σημείο κάτω από το συγκεκριμένο ύψος, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα τραυματισμού.

Φωτογραφία: https://scholarlycommons.pacific.edu/kam-photos/1889/

Γιατί τα πουλιά πετούν σε σχήμα V;



Τα πουλιά όχι μόνο πετούν σε σχήμα V αλλά, επιπλέον, κάθε πουλί πετά και ελαφρώς ψηλότερα από αυτά που προπορεύονται. Ο κύριος λόγος του σχηματισμού τύπου V είναι η εξοικονόμηση ενέργειας. Σε κάθε φτερούγισμα, ο αέρας που περνά από τα φτερά των πουλιών, δημιουργεί μια μικρή αεροδυναμική ανυψωτική δύναμη πίσω από το καθένα, διευκολύνοντας τις πτητικές επιδόσεις αυτών που ακολουθούν. Έτσι, όσο πιο πίσω στο σμήνος πετά ένα πουλί, τόσο λιγότερη ενέργεια καταναλώνει. Η εξοικονόμηση ενέργειας, που μεταφράζεται με αραιότερο χτύπημα των φτερούγων, είναι κομβικής σημασίας για την επιβίωση τους λόγω των τεράστιων αποστάσεων που διανύουν.

Σε όλη τη διάρκεια πτήσης τους, οι ρόλοι του κάθε πουλιού κατανέμονται λειτουργικά και ισόνομα: Ανά διαστήματα, τα κουρασμένα πουλιά των μπροστινών σειρών, αλλάζουν θέση με τα ξεκούραστα των πίσω, τα οποία πλέον αναλαμβάνουν το «πηδάλιο» του πληρώματος. Η πιο πλεονεκτική θέση στα σκέλη του V, θεωρείται και είναι ο ενδιάμεσος χώρος, καθώς εκτός από λιγότερη κατανάλωση ενέργειας, παρέχει στα πουλιά και μια δικλίδα ασφαλείας σε περίπτωση επίθεσης από κάποιο ιπτάμενο αρπακτικό. Εκεί πετούν συνήθως τα νεαρά πουλιά της οικογένειας, μέχρι να εξοικειωθούν -μεταξύ άλλων- και με την λειτουργία του σμήνους.


Φωτογραφία: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:V_Formation_For_The_Pelicans.P%C3%A9licans_en_formation_V_au_dessus_de_la_Plage…-_panoramio.jpg

Γιατί πετάμε χαρταετό;


Ο χαρταετός είναι μια συνήθεια που γεννήθηκε και τελειοποιήθηκε στην Κίνα. Υπάρχουν αναφορές ότι έφτιαχναν χαρταετούς από το 1000 π.Χ., καθώς ο χαρταετός θεωρούνταν ένα μέσο επικοινωνίας με τον Θεό που κατοικεί στον ουρανό. Έτσι, ως επακόλουθο, στόλιζαν τους χαρταετούς τους με ευχές και επιθυμίες και τους πετούσαν όσο πιο ψηλά γινόταν. Προσάρμοζαν μάλιστα πάνω στους χαρταετούς και μικρές φλογέρες, ώστε να σφυρίζουν στον αέρα, κάτι που θα έδιωχνε τα κακά πνεύματα μακριά. Ακόμα και σήμερα, πολλοί Κινέζοι πιστεύουν, πώς όσο πιο ψηλά φτάσει ο χαρταετός τους, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να έχουν διωχθεί τα κακά πνεύματα

Στις μέρες μας, μπορεί ο χαρταετός έχει συνδυαστεί με παιχνίδι και διασκέδαση, αλλά στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί και για διαφορετικούς σκοπούς:

  • Στην Κίνα έφτιαχναν μεγάλους χαρταετούς, ύψωναν μαζί τους άνθρωπο, ώστε να κατασκοπεύει αντίπαλα στρατόπεδα.
  • Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος (1752), χάρη στον χαρταετό του ανακάλυψε τον ηλεκτρισμό της ατμόσφαιρας, κάτι που τον οδήγησε στη δημιουργία του αλεξικέραυνου.
  • Ο Αυστραλός ερευνητής Hargrave χρησιμοποιούσε τους χαρταετούς για μετεωρολογικές παρατηρήσεις.
  • Υπάρχουν αναφορές για πλοία που είχαν εξοκοίλει σε ακτές και παραλίες και σώθηκαν, χάρη σε ναυαγοσωστικά καλώδια που τους είχαν ρίξει με χαρταετούς.

Φωτογραφία: https://christchurchartgallery.org.nz/events/colourful-kite-making-workshop